هزار و یک نکته ی نهفته در تربیت فرزندان

شاخصههای این رفتار عبارتاند از: والدین، با اعتماد به نفس خود، سعی بر مدیریت و کنترل رفتار بچهها دارند؛ قوانین و قواعد وضعشده از سوی والدین برای بچهها ارزش است و از والدین حرفشنوی دارند؛ والدین مهربان و بامحبت هستند و بهشکل منطقی و معقول، دلیل انتظاراتشان از بچهها را به آنها توضیح میدهند؛ اگر بچهها دیدگاهشان را محترمانه مطرح کنند، گوشِ شنوای آنها خواهند بود. همه کودکان لازم است یاد بگیرند که حدود و قوانین را بپذیرند و ناکامی خود را هنگامی که به خواسته های خود نمی رسند کنترل کنند. ولی یک گفتگوی شیرین، گفتگویی که به دور از توبیخ، تنبیه و درشتگویی باشد. اما بخش دوم که آموزشهای غیرمستقیم است، آن آموزشهایی محسوب میشود که فرد را باید در یک فضای تربیتی خوبی قرار دهیم که او با دیدن، با الگوگیری و گاهی اوقات با تقلیدهای مناسب، آن یادگیری در او محقق شود. البته این روایت از چند بخش تشکیل میشود.

پس ببینید عزیزان، بخشی از آموزشهای فرزندان به صورت مستقیم است. همان طوری که اشاره شد، یکی از روش های تربیت ، آموزشهای مستقیم است که به آن روایت زیبای امام باقر (ع) اشاره کردیم اما توضیحی دادیم که آموزشهای مستقیم و غیرمستقیم ممکن است که فقط به این روایت ختم نشود و جاهای دیگر نیاز باشد که ما یک سری آموزشها را خصوصا آموزشهای تربیتی، آنهایی که گره خورده است به رفتار فرزندان ما، به زندگی اجتماعیشان، به زندگیهای خانوادگی، به آنها آموزش دهیم. ولی آگاهی عمیق مادر ادیسون باعث شد او به یک ابر انسان تبدیل شود. نمیشود که بچه را رها کرد که هر کاری دلش میخواهد انجام دهد؛ و لذا گاهی اوقات باید با فرزندان گفتگو و صحبت کرد ولی با زبان خودشان. ولی یک موقعی که میگوییم در مهمانی نگاه کن ببین پدر و مادر، خواهر و برادر بزرگتر چطور میوه برمی دارند، تو هم همان طور بردار؛ یعنی یک گفتگویی میکنیم و او را هدایت میکنیم به سمت این که یک الگوبرداری را در آن مهمانی داشته باشد. یک جا، حضرت میفرمایند کلمۀ «لا إله إلا الله» را یاد بدهید که هفت بار بگویند.

فرمودند وقتی که فرزندتان به چهار سالگی رسید، باز به او بگویید که هفت بار بگوید: «صلی الله علی محمدٍ و آله». چرا که به چهار طریق می توان وقت را تلف کرد: هیچ کار نکردن، بد کار کردن، بی مورد کاری انجام دادن و عمل نکردن به آنچه باید انجام گیرد. یکی از بخش های مهم تربیت، تربیت فرزندان است که قرآن در سوره های متعدد و در ضمن بیان سرگذشت انبیا و فرزندان آنان به مسائل تربیت فرزند آگاهی داده است. برای این منظور، اسلام عزیز برنامه ها و دستورات زیادی جهت تربیت فرزندان و شکوفایی استعداد های وجودی آنان ارائه کرده است که در قرآن و سنت بیان شده است. وقتی به سن هفت سالگی رسیدند، این بار به ایشان بگویید که هر مقدار از وضو را بلدند، انجام دهند. آن کارهایی را که به صورت غیرمستقیم یاد گرفتهاند، ببینیم الان چه میزان از آنها را بلدند، همان مقدار را انجام بدهند؛ و حضرت فرمودند هر میزان از نماز را هم میدانند، بروند و بخوانند. یکی از نکاتی که به عنوان ابزار مناسب است، گفتگو کردن با فرزندان است. پس اینکه بخشی از آموزش حتما باید به صورت مستقیم باشد، به قطع و یقین به آن باور داریم، اعتقاد داریم، فقط باید مصادیق آن را درست تعیین کنیم و اجرا بکنیم که البته نکات دیگری را هم در این زمینه باید محضرتان تقدیم بکنم که إن شاء الله به آنها هم اشاره خواهم کرد.

یعنی وقتی یک کودک تلاش میکند فراتر از قوانین و مقرراتی که برایش وضع شده، امتیازی بگیرد ما باید از تکنیک نادیده گرفتن استفاده کنیم. به عنوان مثال، او ممکن است بگوید «من این کار را نکردم» حتی زمانی که این کار را انجام داد متعجب و مضطرب نشوید این یک بخش عادی از توسعه ذهنی و فکری کودک است . این غریزه از ابتدا درنهاد کودک است وبا توجه به شرایط محیط زندگی کودک ممکن است دیر یا زود خود را نشان دهد که مصداق آن انحرافات جنسی نوجوانان نا بالغ است . اجازه دهید خود را به صورت شفاهی بیان کنند، بنابراین مانع از بیان جسمانی احساسات از قبیل گریه، زدن دیگران و یا پرتاب چیزها میشوید. از جملاتی استفاده میکند که جزئیات زیادی را بیان کند. پسران در هفت سالگی دقت و توجه گسترده تری دارندو قادرند تا تمرکز بیشتری نسبت به قبل داشته باشند آنها مهارت شناختی و فیزیکی بهتری دارند و هر روز کارهایشان را آسان تر انجام می دهند در تربیت پسر هفت ساله باید صبوری کرد چون حالت نق زدن در او بیشتر شده است و سطح جدیدی از توانایی در صحبت کردن و قادر بودن برای بیان افکارش را کسب کرده است برای جلوگیری از کج خلقی در کودک باید ارتباط خوبی با او برقرار کرده و انتظاراتمان را از او روشن تر نماییم از جمله اینکه صحبت کردن با کودک را در اولویت قرار دهیم تا به ما اعتماد کند و در رابطه با مشکلاتش با ما حرف بزند محدودیت ها و مرزهای روشن را مشخص کنیم به این معنی که چه کارهایی را آزاد است انجام دهد چه کارهایی را نه.

دیدگاهتان را بنویسید